Werving en selectie begint niet bij een vacaturetekst, maar bij de vraag welk werk er blijft liggen en welk profiel dat oplost. In de praktijk start het zoeken in veel organisaties pas als iemand al vertrokken is, waardoor snelheid het overneemt van kwaliteit. Dat is precies het moment waarop keuzes duur worden.
Hoe loopt een werving- en selectieproces stap voor stap?
Een werving- en selectietraject bestaat uit zeven stappen, van functieanalyse tot start van de nieuwe medewerker. De eerste helft gaat over vindbaarheid en bereik, de tweede helft over beoordelen en overtuigen. Als een van de stappen ontbreekt, valt dat later in het proces alsnog op.
- Functie- en vacature-analyse: wat moet er af, en wat is echt een eis?
- Profiel en arbeidsvoorwaarden vastleggen, inclusief salarisbandbreedte
- Vacaturetekst en kanaalkeuze, van je eigen site tot advertenties
- Actief zoeken en benaderen van kandidaten die niet solliciteren
- Selectie: screening, gestructureerde gesprekken en eventueel een werkopdracht
- Aanbod, onderhandeling en contract
- Start en inwerken, want in de eerste weken bepaalt iemand of hij blijft
Wat kost werving en selectie via een bureau?
De gangbare bureaufee in Nederland ligt rond 25% van het bruto jaarsalaris, met een bandbreedte van ongeveer 20 tot 30% afhankelijk van functieniveau en schaarste. Dat zijn cijfers van bureaus zelf (YoungCapital, WR.nl, Maximizd), geen gemeten benchmark. Het bekendste Nederlandse cijfer voor de eigen kosten per aanname is 3.818 euro per hire uit het onderzoek Recruitment Kengetallen van Intelligence Group en partners, maar dat komt uit 2021 en een recenter publiek cijfer is er niet.
Belangrijker dan het percentage is waarover het wordt gerekend: inclusief vakantiegeld, bonus of variabel deel, en bij parttime over het werkelijke of het fulltime salaris. Daar zit vaak meer verschil dan in de fee zelf. In deze vergelijking van kosten en alternatieven zetten we bureau, freelancer en zelf werven naast elkaar.
Hoe lang duurt het?
Volgens Werf& stond een vacature in 2022 gemiddeld 36 dagen open, met grote verschillen: corporate recruiters 46 dagen, intercedenten 15 dagen. De grootste vertrager was niet de markt maar het interne proces: agenda's, extra gespreksrondes en trage besluitvorming. Doorlooptijd is dus vooral een eigen cijfer, geen benchmark om je achter te verschuilen.
Verschilt werving en selectie per sector en regio?
Ja. In de zorg en het onderwijs draait het vooral om bereik en beeldvorming rond het vak, terwijl IT en marketing vragen om actief benaderen van mensen die niet zoeken. Volgens CBS stonden er in het vierde kwartaal van 2025 380 duizend vacatures open, 93 per 100 werklozen, met de meeste vacatures in zorg, handel en zakelijke dienstverlening. Regionaal loopt het uiteen: Utrecht was in 2025 het krapst met 122 vacatures per 100 werklozen tegen een landelijk gemiddelde van 98, dus een vacature vervullen in Den Haag verloopt anders dan in Groningen of Flevoland.
Waar gaat het meestal mis?
De meeste trajecten lopen vast op drie punten: een eisenlijst die niemand haalt, een proces dat te veel rondes kent, en beoordelen op klik in plaats van op gedrag en werk. Uit een Kamerbrief van SZW blijkt dat 49% van de ondervraagde bedrijven altijd op klik selecteert, wat het risico op ongelijke behandeling vergroot.
- Leg vooraf vast welke eisen echt nodig zijn en stel iedereen dezelfde vragen
- Houd het aantal gesprekken beperkt en beslis binnen een week
- Bewaar gegevens van afgewezen kandidaten volgens de AP maximaal vier weken na afronding, of langer met toestemming
De Wet toezicht gelijke kansen bij werving en selectie is op 26 maart 2024 verworpen door de Eerste Kamer, dus een vastgelegde werkwijze is geen wettelijke plicht. Objectief selecteren blijft wel de manier om vroeg verloop te beperken. Waar de verantwoordelijkheid bij HR of bij een teamlead ligt, helpt het om je eigen verhaal op orde te hebben: zie recruitment marketing, werven met AI of recruitment gedeeltelijk uitbesteden.
Twijfel je of je een vacature zelf oppakt of laat begeleiden? We kijken graag mee in een gesprek, ook als de conclusie is dat je het zelf kunt.